B2Orta üstü

Reported Speech (Dolaylı Anlatım) Konu Anlatımı

Yaklaşık 3 dakika okuma · 12 Ekim 2026 tarihinde güncellendi

Kısaca

Birinin sorduğu soruyu ya da verdiği emri nasıl aktaracağını öğren: ask if/whether, soru kelimesi + düz cümle sırası, tell/ask someone (not) to do.

Temel fikir

Başkasının sorusunu ya da emrini aktarırken konuşmayı olduğu gibi tekrar etmezsin; cümleyi yeni bir yapıya sokarsın. Soru artık gerçek bir soru değildir, emir de emir kipinde kalmaz. İkisinin de kuralı farklıdır.

Dolaylı sorular

  • Evet/hayır sorularıaskif / whetheröznefiil
  • 'Are you ready?'olur She asked me if I was ready.
  • 'Did you call him?'olur He asked me whether I had called him.
  • Soru kelimeli sorular (what, where, why, when, how...)soru kelimesiöznefiil**, yani düz cümle sırası
  • 'Where do you live?'olur He asked me where I lived.
  • 'Why didn't you come?'olur She asked him why he hadn't come.

Dikkat: dolaylı soruda do / does / did yoktur, özne fiilden önce gelir ve soru işareti kullanılmaz.

Zaman kayması (backshift): Aktaran kişi konuşmadan sonra konuşuyorsa fiil genellikle bir adım geçmişe kayar.

  • present simpleolur past simple
  • present perfect / past simpleolur past perfect
  • willolur would
  • canolur could

Zamirler ve zaman ifadeleri de anlama göre değişir: I → he/she, now → then, yesterday → the day before, tomorrow → the next day, here → there.

Bir bilgi hâlâ geçerliyse kayma zorunlu değildir: 'Where do you live?' → She asked me where I live (hâlâ aynı yerde yaşıyorum).

Dolaylı emirler ve rica

Yapı: tell / ask / order / warn / remind + kişi + (not) to + fiil.

  • 'Sit down.'olur The teacher told us to sit down.
  • 'Please help me.'olur She asked him to help her.
  • 'Don't touch it!'olur He warned me not to touch it.

ask nazik rica, tell daha doğrudan emir, order resmi ve güçlü emir için kullanılır. Bu yapıda that ya da don't kullanılmaz; olumsuzluk not to ile yapılır.

Türkçe konuşanların sık hataları

  • YanlışHe asked me where do I live.

    DoğruHe asked me where I lived.

Türkçede soru sırası değişmediği için İngilizcedeki yardımcı fiili ve ters sırayı bırakmak zor olur.

  • YanlışShe asked me that if I was tired.

    DoğruShe asked me if I was tired.

Türkçedeki -ip -mediğini sordu kalıbıyla karışır; that ile if birlikte kullanılmaz.

  • YanlışHe said me to leave.

    DoğruHe told me to leave.

  • say kişiyi doğrudan almaz; tellkişi kullan

  • YanlışShe told me don't be late.

    DoğruShe told me not to be late.

  • YanlışHe asked to me to wait.

    DoğruHe asked me to wait. (to me değil, doğrudan nesne)

  • YanlışHe asked me where I lived?

    DoğruSonda nokta kullan, soru işareti değil.

Kısa kontrol listesi

  • Soru mu, emir mi? Soruysa if/whether ya da soru kelimesi kullan, emirse tell/ask + kişi + to.
  • Düz cümle sırası kullan ve do/does/did ekleme.
  • Gerekirse fiili geçmişe kaydır; zamir ve zaman ifadelerini güncelle.
  • Olumsuz emirde not to kullan.

Bu konunun kelimeleri

KelimeAnlamıÖrnek cümle
inquire · verbbilgi istemek, resmi bir şekilde sormakShe inquired whether the office would be open on Saturday.
instruct · verbtalimat vermek, yapılacak şeyi söylemekThe manager instructed the staff to lock the doors at six.
urge · verbısrarla tavsiye etmek, güçlü biçimde teşvik etmekMy friends urged me to apply for the scholarship.

Kendini dene

Önce kendin cevapla, sonra cevabı ve açıklamasını aç.

  1. 'Are you tired?' he asked me. → He asked me ___ tired.

    • that I was
    • was I
    • whether I was
    • if was I
    Cevabı göster

    Cevap: C) whether I was

    Evet/hayır sorusunu aktarırken 'if' ya da 'whether' + özne + fiil kullanırız: whether I was tired. 'was I' gibi ters sıra yanlıştır.

  2. 'Open your books,' the teacher said. → The teacher told us ___.

    • to open our books
    • open our books
    • that open our books
    • we open our books
    Cevabı göster

    Cevap: A) to open our books

    Dolaylı emir: tell + kişi + to + fiil. Zamir de değişir: your → our.

  3. Which sentence is correct?

    • She asked me what time did the film start.
    • She asked me what time the film does start.
    • She asked me what time started the film.
    • She asked me what time the film started.
    Cevabı göster

    Cevap: D) She asked me what time the film started.

    Doğru yapı: soru kelimesi + özne + fiil, yardımcı fiil yok: what time the film started.

  4. The receptionist asked me ___ I had a reservation.

    Cevabı göster

    Cevap: if / whether

    Evet/hayır sorusu dolaylı anlatımda 'if' ya da 'whether' ile bağlanır: asked me if/whether I had a reservation.