C2Ustalık

Ellipsis ve Substitution (Eksiltme) Konu Anlatımı

Yaklaşık 3 dakika okuma · 12 Ekim 2026 tarihinde güncellendi

Kısaca

İngilizcede tekrar edilen sözcükleri ve yapıları atarak (ellipsis) ya da so, not, one, do so, that of gibi kısa kalıplarla değiştirerek (substitution) daha akıcı ve doğal cümleler kurmayı öğren.

Temel fikir

İngilizce, bağlamdan kurtarılabilen bilgiyi tekrar etmeyi sevmez. Bunu iki yolla yapar: eksiltme (ellipsis), yani sözcüğü tamamen atmak; ve yerine koyma (substitution), yani onu kısa bir kalıpla değiştirmek. Türkçede özneyi ve nesneyi rahatça atabiliriz (Gelir misin? — Gelirim.). İngilizcede ise cümle bir yardımcı fiil, bir to ya da bir yerine koyma sözcüğü ile ayakta kalmak zorundadır.

Yardımcı fiilden sonra eksiltme

Ana fiil atılır, ilk yardımcı fiil kalır:

  • She hasn't signed yet, but he has.
  • I thought they'd refuse, and they did.
  • It should have arrived by now. — It should have, surely.

Kalan yardımcı fiil, atılan yapıyla biçim olarak uyumlu olmalıdır. Pasif yapıyı do ile sürdüremezsin: The window was smashed, and so was the door (✗ and so did the door).

Sondaki *to*'yu bırakmamak

İnfinitif eksiltilirken to kalır:

  • Did you call her? — I meant to, but I forgot.
  • You can stay if you want to.

I'd love ile bitirmek eksik kalır (if you want ve if you like ise kalıplaşmış, doğal kullanımlardır). Fiilin kendisini tekrar etmek de (if you want to stay) bağlam açıkken hantal durur.

*so* ve *not*

think, hope, suppose, expect, believe, be afraid gibi fiillerden sonra bütün bir yan cümle so (olumlu) ya da not (olumsuz) ile karşılanır:

  • Is it open? — I think so. / I'm afraid not. / I hope not.

Türkçedeki düşünceyle I think it ya da I'm afraid no gibi cümleler kurma. Doğrusu so veya not'tur. Olumsuzda I don't think so günlük dildir, I think not ise daha resmî ve yazılıdır. Koşulda benzer iş görenler if so ve if not'tur: The form may be missing. If so, contact us.

Yerine koyma kalıpları

one / ones
sayılabilir bir ad yerine. I prefer the blue one. Sayılamayanlarda kullanılmaz.
do so
resmî ve yazılı dilde eylem yerine. Anyone who wishes to object should do so in writing. Yalnızca eylem bildiren fiillerle olur. She knows the answer, and he does so too yanlıştır, çünkü know bir durum fiilidir.
that of / those of
karşılaştırmada, ad tekrarını önlemek için. The climate of Norway is colder than that of Spain. Çoğulda those of kullanılır.
  • the same, such: I'll have the same.

Koordinasyonda ve karşılaştırmada

  • Some prefer tea, others coffee.gapping: ortak fiil atılır
  • Lena has read more novels than I have.

Türk öğrenenlerin tipik hataları

  • Her şeyi tekrar etmek: Can you swim? — Yes, I can swim. Doğal olan: Yes, I can.

  • to'yu atmak

    YanlışI'd like

    DoğruI'd like to.

  • so/not yerine it ya da no kullanmak

    YanlışI hope it, I'm afraid no.

  • Pasif ya da be cümlesinde do kullanmak

    Yanlışand so did the door.

  • do so'yu durum fiilleriyle kullanmak.

  • one'ı sayılamayan adlarla kullanmak

    YanlışI like hot coffee, not cold one.

Üslup notu

Eksiltme gündelik konuşmayı akıcı yapar. do so ve I think not ise sana resmî bir ton verir. C2 düzeyinde amaç, kısaltmanın belirsizlik yaratmadığı yerde kısaltmak; anlam bulanıyorsa tam yapıyı geri getirmektir.

Bu konunun kelimeleri

KelimeAnlamıÖrnek cümle
ellipsis · nounBağlamdan anlaşılan sözcüklerin cümleden çıkarılması; eksiltme.In 'She can, but he can't', ellipsis spares us from repeating the main verb.
substitute · verbBir sözcüğün ya da ifadenin yerine başkasını koymak.We often substitute 'one' for a countable noun that has already been mentioned.
redundant · adjectiveGereksiz, anlama katkısı olmayan (tekrar eden).Repeating 'to attend' in 'I wanted to attend, but I couldn't attend' feels redundant.
recoverable · adjectiveBağlamdan yeniden kurulabilen, geri getirilebilir.Ellipsis is only natural when the missing words are easily recoverable.

Kendini dene

Önce kendin cevapla, sonra cevabı ve açıklamasını aç.

  1. 'Are you going to apply for the post?' 'I'd like ___, but I'm not sure I'm qualified.'

    • it
    • so
    • to
    • for
    Cevabı göster

    Cevap: C) to

    Fiil bağlamdan anlaşıldığında yalnızca 'to' bırakılır: I'd like to. 'so' bu fiille kullanılmaz.

  2. I don't like the red jacket; I prefer the blue ___.

    • ones
    • one
    • it
    • that
    Cevabı göster

    Cevap: B) one

    'Jacket' tekil ve sayılabilir olduğu için 'the blue one' denir. 'ones' ancak çoğul adların yerine geçer.

  3. 'Will the shop still be open at nine?' Choose the natural negative reply.

    • I'm afraid no.
    • I'm afraid it not.
    • I'm afraid so not.
    • I'm afraid not.
    Cevabı göster

    Cevap: D) I'm afraid not.

    'I'm afraid' fiilinden sonra olumsuz bir yan cümle 'not' ile karşılanır: I'm afraid not.

  4. 'Did you speak to the landlord?' 'I meant ___, but he had already left.'

    Cevabı göster

    Cevap: to

    'meant to speak to him' ifadesinde fiil bağlamdan anlaşıldığı için atılır, ama 'to' kalır: I meant to.